Wat is SANDPLAY THERAPIE ?
Veel therapeuten hebben een zandbak en doen aan sandplay. Maar dat is niet hetzelfde als Sandplay therapie

workshops

home
contact
Theresa Foks-Appelman
Lid Nederlandse Vereniging voor Sandplay Therapie
en lid van de I.S.S.T (International Society of Sandplay Therapy)

(volgens de richtlijnen van de ISST, methode D. Kalff)

De belangrijkste leidraad van Sandplay therapie is een vrije en bescherming biedende omgeving. Kinderen kunnen meestal niet goed praten over hun gevoelens. Ze uiten deze wel in gedrag en spel. Het kind wordt dan ook zoveel mogelijk vrij gelaten om datgene te uiten wat het voelt. Maar het moet ook beschermd worden. Juist een onzeker, angstig of boos kind kent zijn eigen grenzen niet. Ieder kind heeft zijn eigen natuurlijke grenzen en de therapeut heeft de taak deze grenzen te herkennen en het proces binnen deze grenzen te leiden.

Doordat het kind zich vrij kan uiten wordt op symbolische wijze de problematiek geuit. In het begin komt al snel de actuele situatie in beeld. Maar spoedig verschijnt datgene wat het van binnen voelt. Verdiept in het spel maakt een kind een innerlijk beeld zichtbaar. Zo komt een verbinding tot stand tussen de binnenwereld van het kind en de buitenwereld van de realiteit.

Tijdens de therapie wordt niet alleen Sandplay aangeboden, maar alle creatieve expressievormen in de ruimste zin van het woord, zoals: tekenen, schilderen, boetseren, toneelspelen, poppenhuis, knuffeldieren, muziekinstrumenten e.d. De vrijheid en grote variatie-mogelijkheden van Sandplay en andere creatieve uitingen geven alle ruimte om de fantasie te uiten en de problematiek duidelijk te maken. Het kind doet dit op symbolische wijze. Een kind speelt, tekent of schildert in de taal van symbolen die duizenden jaren oud is. Het is de taal van symbolen waarin de mens - bewust of onbewust - in alle tijden en culturen uitdrukking heeft gegeven aan innerlijke gevoelens.

Hoe ziet de zandbak er uit?

Er zijn 2 zandbakken: 1 met droog zand en 1 met nat zand. In de kast staan honderden miniaturen, zoals huizen, mensen, dieren, bomen, bruggen etc. De bodem van de zandbak is blauw geverfd, waardoor het water kan voorstellen. De opstaande blauwe rand kan de lucht voorstellen.

De grootte van de zandbak (ong. 70 x 50 cm.) past precies in het blikveld van het kind. Dat zorgt ervoor dat een grenzeloze fantasie toch binnen bepaalde grenzen blijft. Het kind mag enerzijds maken wat het wil, maar is anderzijds toch gebonden aan de grenzen van de zandbak. Ook de mogelijkheid om te kunnen kiezen uit een groot aantal miniaturen geeft grote vrijheid om de fantasie te uiten, waarbij de keuze voor een bepaalde miniatuur ervoor zorgt dat er toch een zekere begrenzing is. Op deze wijze worden de polariteiten vrijheid en begrenzing toch met elkaar in verbinding gebracht.

Het therapeutisch proces loopt langs een zekere lijn. We herkennen hierin de herhaling van de ontwikkeling van het bewustwordings-proces. Bijvoorbeeld: de natuurlijke groei van de menselijke ontwikkeling begint vanuit het dierlijke-vegetatieve stadium. Op symbolische wijze kunnen planten en dieren daarvan een uitdrukking zijn. Gevechten tussen dieren, later tussen mensen in de vorm van ridders of soldaten laten de strijd zien tussen het goede en het kwade. Er verschijnene demonen, spoken of andere "donkere" figuren die de gevoelens en voorstellingen van innerlijke angsten van het kind verbeelden. Als de angst is uitgebeeld en uitgespeeld kom er plaats voor vrede en harmonie. Het kind ontdekt figuren die hem kunnen helpen. Deze figuren zijn in feite de sterke kanten van de persoonlijkheid van het kind.

Tijdens het therapieproces wordt het vinden van een innerlijke kern zichtbaar gemaakt in voorstellingen met een centrum of een cirkel. In de Jungiaanse termen wordt dit het vinden van het Zelf genoemd: datgene wat de mens uniek en persoonlijk maakt. Vanaf dat moment begint de groei en het herstel van de persoonlijkheid. Tijdens het spel wordt de persoonlijkheid versterkt.

Om dit proces te kunnen begeleiden is kennis van de psychologische ontwikkeling van het kind noodzakelijk. Tevens een grondige kennis van de symbolische betekenis van de miniaturen zoals dit wordt uitgedrukt in religies, mythologie, sprookjes, verhalen en diverse kunstuitingen.

Een Sandplay therapeut (methode D. Kalff) heeft zelf in een eigen leer-analytisch Sandplay proces het effect van deze symbolische expressie meegemaakt en kan pas daarna zelf op de juiste manier een proces bij iemand anders leiden.

Het doel van de therapie is de gevoelens van zekerheid en veiligheid zo sterk te laten wortelen dat blijvend een gezonde ontwikkeling op gang kan worden gebracht.

SAT-Onderzoek naar de effectiviteit van zandspeltherapie bij kinderen en jong-volwassenen.

Onlangs is een internationele Pilotstudie gestart naar de effectiviteit van zandspeltherapie bij het Forschungszentrum Sandspieltherapie in Heidelberg. De projectleiders zijn:
Dr.Diplom.Päd. C. Senges, Analytische Kinder- und Jugendlichen Psychotherapeutin, Dosselheim/Heidelberg
Ph.Dr. A. van Gontard, Universitätskliniek, Köln, Psychiatrie und Psychotherapie des Kindes und Jugendalters
Dr. U.Wachter, Analytische Kinder- und Jugendlichen Psychothapeutin, München.

In aanmerking nemende dat er wereldwijd 500 soorten therapie voor kinderen zijn en slechts 10% daarvan op de effectiviteit is onderzocht
geeft voldoende aan dat zandspeltherapie zich professioneel op hoog niveau profileert.

De Praktijk Op Zolder is deelnemer aan dit onderzoek onder supervisie van Dr.U. Hinsch, kinderarts, kinderpsychotherapeut (Krefeld, Duitsland.) 

Praktijk Op Zolder

Molvense Erven 182

5672 HR Nuenen (bij Eindhoven)

tel. 040- 284 74 18

e-mail: opzolder@onsnet.nu